Historia

Najstarszy klasztor kapucynów w Polsce

Chronologicznie najstarszy klasztor kapucynów w Polsce, fundowany przez Jana III Sobieskiego. Pochodzi z 1681 r. i jest wotum wdzięczności za zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem.

Plany kościoła i klasztoru w stylu baroku toskańskiego o formach typowych dla budownictwa kapucynów wykonał architekt August Locci. Poprzednie projekty zakonnicy nie zaaprobowali ponieważ wydawały się im zanadto wystawne. Budowa kościoła i klasztoru trwały 11 lat (1683-1694). W 1736 r. z fundacji króla Augusta III Sasa dobudowano do kościoła kaplicę według projektu Joachima Daniela Jaucha, w której umieszczono urnę z wnętrznościami Króla Augusta II Mocnego. Z inicjatywy o. Beniamina Szymańskiego kaplicę przebudowano i w 1830 r. złożono w sarkofagu z czarnego marmuru serce Jana III Sobieskiego

Kasata klasztoru

W XIX w. klasztor warszawski był promieniejącym ośrodkiem duszpasterskim. Działali tutaj wybitni kaznodzieje, spowiednicy i animatorzy grup religijnych: o. Prokop Leszczyński, o. Leander Lendzian, o. Bronisław Lewandowski, a przede wszystkim bł. Honorat Koźmiński.

Aktywny apostolat kapucynów warszawskich został przerwany kasatą klasztorów 1864 r.; zakonników wywieziono do klasztoru w Zakroczymiu. W 1886 r. została utworzona parafia p.w. Przemienienia Pańskiego. Przy klasztorze początkowo umieszczono szkołę, a w 1889 r. rozebrano go w związku z wytyczeniem ul. Kapucyńskiej. Ocalał tylko korytarz przykościelny z dawną furtą, który w 1899 r. został przebudowany na kaplicę Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Dla duszpasterzy została wybudowana kamienica.

Ponowne objęcie dawnego klasztoru warszawskiego nastąpiło w 1918 r. Dawną plebanię przystosowano do potrzeb domu zakonnego. Za przełożeństwa o. Honorata Adamczyka przeprowadzono w 1926 r. gruntowną restaurację kościoła, w czasie której usunięto przeróbki niezgodne z kapucyńską tradycją budowlaną. Klasztor znowu stał się znaczącym ośrodkiem duszpasterskim: istniała liczna i prężna kongregacja Trzeciego Zakonu Franciszkańskiego. Od 1920 r. mieściła się także redakcja miesięcznika "Rodzina Seraficka". Niezwykła była jednak działalność charytatywna bł. Aniceta Koplińskiego - jałmużnika Warszawy.

II wojna światowa i obozy koncentracyjne

Podczas II wojny światowej zakonnicy włączyli się w działalność niepodległościową (w klasztorze był punkt rozdzielania i przekazywania funduszy napływających z Londynu na potrzeby Armii Krajowej). Nocą 26.VI.1941 r. hitlerowcy aresztowali zakonników, osadzając ich w więzieniu na Pawiaku, a następnie wywożąc do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu i Dachau. W klasztorze pozostali tylko o. Benwenuty Kwiatkowski i o. Alfons Ciechański, którzy później byli jednymi z kapelanów powstania warszawskiego

W czasie Powstania Warszawskiego podziemia kościoła stały się schronem dla 300 osób. Kościół i klasztor częściowo zniszczone i wypalone zostały odbudowane w 1945-1946.